Những điều cơ bản về an toàn điện trong gia đình
Điện rất hữu ích, nhưng có thể gây nguy hiểm cho bạn rất nhanh. Nếu bạn ngửi thấy mùi nóng, thấy tia lửa, bị giật, hoặc thấy có khói, hãy ngừng sử dụng mạch đó và gọi ngay thợ điện được cấp phép, hoặc gọi 911 nếu có khói hoặc cháy.
Bắt đầu từ một quy tắc: đừng tự làm điện
Việc thi công/bảo dưỡng điện có nguy cơ cao và chịu sự quản lý. Không tự mở tủ điện, thay cầu dao, thay dây dẫn, hoặc tự tìm cách sửa nhanh. Dù vấn đề trông nhỏ, vẫn có thể ẩn nguy cơ cháy phía sau tường hoặc bên trong tủ.
Cách xử lý an toàn cho chủ nhà thường khá đơn giản:
- Ngừng sử dụng ổ cắm, công tắc, đèn, hoặc mạch có vẻ như có vấn đề.
- Nếu bạn có thể làm mà không chạm vào thiết bị bị hư, hãy rút phích cắm của các thiết bị đang cắm vào.
- Tránh để trẻ em lại gần khu vực đó.
- Gọi thợ điện được cấp phép, được bảo hiểm, và được bảo lãnh (bonded).
- Tự kiểm tra giấy phép trước khi thuê. Hướng dẫn này có thể giúp bạn: cách kiểm tra giấy phép thợ điện.
VoltGuide là dịch vụ ghép nối miễn phí. Chúng tôi giúp bạn so sánh các thợ điện được cấp phép. Bạn là người chọn ai để thuê. Nếu bạn cần được hỗ trợ ngay bây giờ, hãy bắt đầu tại đây: nhận được ghép nối.
Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo để “ngừng sử dụng”
Một số sự cố điện gây khó chịu. Một số khác là khẩn cấp. Điểm khó nằm ở chỗ phân biệt. Nếu bạn thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, hãy ngừng sử dụng mạch đó cho đến khi một thợ điện được cấp phép kiểm tra:
- Mùi khét/cháy, đặc biệt gần ổ cắm, công tắc, tủ điện (panel), hoặc thiết bị
- Có khói, bị cháy sém, nhựa chảy/mềm, hoặc mặt che nóng
- Có tia lửa phát ra từ ổ cắm, công tắc, dây dẫn, hoặc tủ điện
- Bị giật hoặc tê ran khi chạm vào công tắc, ổ cắm, thiết bị, hoặc nắp kim loại
- Cầu dao (breaker) liên tục ngắt
- Đèn bị mờ rõ rệt khi một thiết bị lớn bắt đầu hoạt động
- Tiếng vo ve, lách cách, hoặc ù ù phát ra từ tường, ổ cắm, công tắc, hoặc tủ điện
- Ổ cắm lỏng, không hoạt động, hoặc chỉ hoạt động lúc được lúc không
- Dùng dây nối dài như giải pháp lâu dài
- Có nước gần thiết bị/đồ điện
Khẩn cấp cần làm ngay:
1. Nếu có khói hoặc cháy, hãy gọi 911.
2. Nếu có thể làm an toàn, hãy đưa mọi người ra khỏi khu vực.
3. Không chạm vào thiết bị bị cháy, bị ướt, hoặc đang phát tia lửa.
4. Sau khi có lực lượng hỗ trợ khẩn cấp, hãy gọi thợ điện được cấp phép để kiểm tra và sửa chữa sự cố.
Để xem thêm các nhắc nhở an toàn chung, hãy xem những điều cơ bản về an toàn điện.
Các tình huống phổ biến trong nhà tạo ra rủi ro
Rất nhiều rắc rối về điện trong nhà bắt đầu từ những việc sinh hoạt bình thường. Một thiết bị mới. Một tủ điện cũ. Dùng quá nhiều thanh chia nguồn. Dưới đây là các tình huống thường gặp cần thận trọng hơn.
Nhà cũ hơn
Dây dẫn điện cũ, tủ điện cũ, ổ cắm hai chấu, thiếu dây nối đất, hoặc các mối nối bị mòn có thể làm tăng nguy cơ bị giật và nguy cơ cháy. Nếu nhà bạn cũ và thường xuyên có sự cố điện, hãy hỏi thợ điện được cấp phép xem có cần đánh giá một phần của ngôi nhà hay thậm chí thay mới hệ thống dây dẫn hay không.
Dồn quá nhiều thiết bị vào một mạch
Máy sưởi không gian, lò vi sóng, nồi chiên không dầu, điều hòa cửa sổ, dụng cụ làm tóc và việc sạc EV dùng di động có thể làm quá tải một mạch. Nếu cầu dao ngắt khi chạy chung một số thiết bị nhất định, đó là dấu hiệu cảnh báo chứ không chỉ là bất tiện.
Tủ điện không còn chỗ
Nếu tủ của bạn đã đầy, nhãn ghi không rõ, cảm thấy nóng, hoặc hay bị ngắt, đừng tự tìm cách sắp xếp lại cầu dao. Thợ điện được cấp phép có thể cho bạn biết việc sửa chữa hay nâng cấp tủ điện có hợp lý hay không.
Phòng tắm, bếp, gara, tầng hầm, ngoài trời
Những nơi này thường cần bảo vệ đặc biệt vì có nước, sàn bê tông và chịu tác động thời tiết. Ổ cắm ở các khu vực này nên được thợ điện được cấp phép kiểm tra nếu không hoạt động đúng, bị lỏng, hoặc hay bị ngắt.
Những phần “làm DIY” để lại từ chủ trước
Dù trông có vẻ “khéo tay”, vẫn có thể không an toàn. Các dấu hiệu rủi ro thường gặp gồm: loại ổ cắm không khớp nhau, sơn dính lên ổ cắm, nắp che không nằm phẳng, các mối nối treo lơ lửng, hoặc công tắc làm những việc kỳ lạ. Nếu bạn thấy có gì đó như được lắp ráp tạm bợ, hãy cho kiểm tra.
Nếu bạn nhận thấy có vấn đề, cần làm gì
Bạn không cần tự chẩn đoán dây dẫn. Chỉ cần phản ứng an toàn và ghi lại những gì bạn thấy.
- Ngừng sử dụng mạch hoặc thiết bị bị ảnh hưởng. Đừng tiếp tục thử nghiệm.
- Ghi lại các dấu hiệu/biểu hiện. Ví dụ: "Ổ cắm bếp phát tia lửa khi cắm máy nướng bánh" hoặc "Cầu dao ngắt mỗi lần bật máy sấy và lò vi sóng cùng lúc".
- Chụp ảnh nếu an toàn. Không tháo nắp che. Không chạm vào phần bên trong tủ.
- Gọi thợ điện được cấp phép, được bảo hiểm, và được bảo lãnh (bonded). Với các vấn đề khẩn cấp, hãy hỏi xem họ có xử lý điện khẩn cấp không.
- Hỏi xem có thể cần giấy phép nào không. Quy định khác nhau theo khu vực. Hướng dẫn này giải thích phần cơ bản: giấy phép điện được giải thích.
- Nhận phạm vi công việc và giá bằng văn bản trước khi đặt cọc. Đảm bảo tài liệu nêu rõ phần nào được bao gồm, điều gì có thể làm thay đổi giá, và ai chịu trách nhiệm xin giấy phép.
- Tự kiểm tra giấy phép. Đừng bỏ qua bước này, kể cả khi có người hàng xóm giới thiệu.
Chi phí điển hình là ước tính, không phải báo giá chính thức. Thợ điện thường tính khoảng $50-$130 mỗi giờ hoặc tính gói giá cố định theo từng công việc. Phí gọi dịch vụ thường rơi vào khoảng $120-$400. Giá thực tế phụ thuộc vào tủ điện, hệ thống dây dẫn, phạm vi công việc, vật liệu, giấy phép và khu vực của bạn.
Nếu bạn đang so sánh lựa chọn, hãy nhớ: bạn so sánh các báo giá, bạn chọn ai để thuê, và bạn giữ khoản thanh toán cuối cùng cho đến khi công việc hoàn tất đúng như thỏa thuận.
Những sai lầm chủ nhà hay mắc có thể tốn kém hoặc nguy hiểm
Đa số mọi người đang cố gắng tiết kiệm thời gian hoặc tiền bạc. Điều đó là dễ hiểu. Nhưng một vài “lối tắt” có thể đi rất xa.
- Bỏ qua mùi cháy vì điện vẫn còn chạy. Đây không phải là việc để “đợi xem sao”.
- Tắt/mở lại cùng một cầu dao liên tục. Cầu dao ngắt là cảnh báo. Việc reset nhiều lần có thể làm vấn đề tệ hơn.
- Dùng dây nối dài như dây cố định. Chúng dành cho sử dụng tạm thời, không phải là giải pháp lâu dài cho ngôi nhà.
- Chỉ chọn theo giá thấp nhất. Một con số quá thấp có thể nghĩa là bỏ sót phần công việc cần giấy phép, vật liệu kém chất lượng, hoặc chỉ sửa một phần mà không giải quyết đúng vấn đề thực sự.
- Trả một khoản đặt cọc lớn khi chưa có phạm vi công việc bằng văn bản. Hãy lấy chi tiết công việc và giá bằng văn bản trước.
- Cho rằng công việc của thợ handyman giống với việc thi công điện được cấp phép. Với các công việc điện có quy định, hãy thuê thợ điện được cấp phép.
- Bỏ qua câu hỏi về giấy phép. Quy tắc về giấy phép và mã quy định có thể ảnh hưởng đến an toàn, việc bán lại nhà và bảo hiểm.
- Tự sửa theo hướng dẫn trên mạng. Video không thể nhìn thấy nhà bạn, tình trạng hệ thống dây dẫn của bạn, hoặc mã điện địa phương.
Nếu bạn cần hỗ trợ so sánh thợ điện, VoltGuide sẽ ghép nối chủ nhà với các thợ điện tham gia miễn phí cho chủ nhà. Các thợ điện tham gia trả một khoản phí cố định để được đưa vào danh sách. Bạn vẫn nắm quyền kiểm soát quyết định thuê ai.
Bước an toàn tiếp theo của bạn
Nếu trong nhà bạn xảy ra tình trạng cầu dao ngắt lặp lại, ổ cắm nóng, hiện tượng chớp/tắt đèn đang nặng dần, có tiếng vo ve, bị giật, hoặc có dấu hiệu dây dẫn cũ hoặc quá tải, đừng chờ cho đến khi thành vấn đề lớn hơn.
Một bước tiếp theo tốt là đơn giản:
- Chuẩn bị địa chỉ và mô tả ngắn gọn về vấn đề
- Ghi lại khi nào sự cố xảy ra và lúc đó đang chạy thiết bị gì
- Yêu cầu phạm vi công việc bằng văn bản, mốc thời gian và mức giá dự kiến
- Xác nhận thợ điện được cấp phép, được bảo hiểm, và được bảo lãnh (bonded)
- Tự kiểm tra giấy phép
VoltGuide có thể giúp bạn kết nối với các thợ điện được cấp phép trong khu vực của bạn miễn phí. Bắt đầu tại đây: nhận được ghép nối.
Nếu bạn muốn danh sách kiểm tra rộng hơn trước khi thuê, hãy đọc hướng dẫn thuê thợ điện.
Nếu bạn ngửi thấy mùi cháy, thấy tia lửa hoặc có khói, bị giật, hoặc mạch điện liên tục bị mất điện, hãy ngừng sử dụng ngay và gọi thợ điện được cấp phép. Đừng tự cố gắng sửa dây dẫn hoặc tự mở tủ điện. Hãy kiểm tra giấy phép của thợ điện, lấy phạm vi công việc và giá bằng văn bản, rồi so sánh các lựa chọn trước khi thuê.